อุบลฯ ประกาศศักดา! เจ้าภาพ “ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ 2026 : IOAA-jr 2026 พร้อมต้อนรับเยาวชนกว่า 25 ประเทศทั่วโลก ในระหว่างวันที่ 1-9 พฤศจิกายนนี้
(22 เมษายน 2569 ) ที่ โรงแรมเซ็นทารา อุบลราชธานี มีการแถลงข่าว ครั้งที่ 1 เพื่อประกาศความพร้อมในการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครั้งที่ 5 (IOAA-jr 2026) นำโดย นายณรงค์ เทพเสนา ผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี รองศาสตราจารย์ ดร. พินิติ รตะนานุกูล เลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.) รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ประธานสาขาดาราศาสตร์ มูลนิธิ สอวน. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) รองศาสตราจารย์ ดร. ชุตินันท์ ประสิทธิ์ภูริปรีชา อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และศาสตราจารย์ ดร. ศิริพร จึงสุทธิวงษ์ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
นายณรงค์ เทพเสนา ผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี กล่าวว่า ขณะนี้จังหวัดอุบลราชธานีมีความพร้อมทุกด้านเพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานทุกคนให้ได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุดตลอดระยะเวลาการจัดกิจกรรม ทั้งในด้านโครงสร้างพื้นฐาน การอำนวยความสะดวกด้านการคมนาคม และมาตรการด้านความปลอดภัย ทั้งในบริเวณที่พัก สนามสอบแข่งขันและสถานที่ทัศนศึกษา ในเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครั้งที่ 5 ซึ่งจะจัดขึ้นในจังหวัดอุบลราชธานีระหว่างวันที่ 1 – 8 พฤศจิกายน 2569 นี้
สำหรับ การจัดการแข่งขันในครั้งนี้ มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นวาระแห่งการร่วมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ 6 รอบ 72 พรรษา ในปีพุทธศักราช 2570 เพื่อเป็นการน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อวงการดาราศาสตร์และวิทยาศาสตร์ไทย จังหวัดอุบลราชธานีจึงมุ่งมั่นตั้งใจให้การจัดงานครั้งนี้เป็นไปอย่างสมพระเกียรติที่สุด
นอกจากนี้การจัดการแข่งขันในครั้งนี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญระดับนานาชาติที่จังหวัดอุบลราชธานีจะได้เปิดบ้านต้อนรับคณะผู้แทนนักเรียนและอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิจากกว่า 25 ประเทศทั่วโลกรวมกว่า 200 ท่าน จึงมีความมุ่งมั่นที่จะนำเสนอศักยภาพของจังหวัดผ่านอัตลักษณ์ “อุบลราชธานี เมือง 4 แสง” พร้อมสร้าง "แสงใหม่" นั่นคือ แสงจากดวงดาว (The Light of Stars) แสงแห่งปัญญาและมิตรภาพของเยาวชนนักดาราศาสตร์ทั่วโลกที่จะโคจรมาพบกัน ณ จังหวัดอุบลราชธานีอีกด้วย พร้อมเชื่อมั่นการเป็นเจ้าภาพในครั้งนี้จะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของจังหวัดอุบลฯให้เกิดความยั่งยืนในอนาคต
ด้านรองศาสตราจารย์ ดร. พินิติ รตะนานุกูล เลขาธิการมูลนิธิ สอวน. ในฐานะที่ปรึกษาคณะกรรมการดำเนินงานการแข่งขันฯ กล่าวว่า เวที IOAA-jr ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันเพื่อวัดความรู้ แต่เป็นกลไกสำคัญในการสร้างแรงบันดาลใจและพัฒนาศักยภาพของเยาวชนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งเป็นวัยเริ่มต้นที่สำคัญของการแสวงหาความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ การที่ประเทศไทยได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพ สะท้อนให้เห็นถึงมาตรฐานการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ของไทยที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล และเป็นโอกาสในการยกระดับวงการวิทยาศาสตร์ไทยผ่านเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติที่จะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป โดย มูลนิธิ สอวน. ร่วมกับมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ร่วมเป็นเจ้าภาพจัดงาน IOAA-jr2026 โดยในวันแรกของกิจกรรม ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีเปิด ในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569
ด้านรองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ประธานสาขาดาราศาสตร์ มูลนิธิ สอวน. รองประธานคณะกรรมการดำเนินงาน IOAA-jr 2026 กล่าวถึงความพร้อมการจัดสอบแข่งขันภาคทฤษฎีว่า ขณะนี้ได้เตรียมความพร้อมอย่างรอบด้านตามมาตรฐานสากล ข้อสอบถูกออกแบบมาเพื่อให้มีความท้าทายทางวิทยาศาสตร์แก่เยาวชน มุ่งเน้นการวัดทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน โดยมีคณะอนุกรรมการฝ่ายวิชาการ (ออกข้อสอบทฤษฎี และสังเกตการณ์) ซึ่งประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการชั้นนำด้านดาราศาสตร์ที่จะร่วมกันกำหนดมาตรฐานการประเมินผลที่โปร่งใสและยุติธรรม เพื่อให้เวทีนี้เป็นเวทีการแข่งขันทางวิชาการที่สร้างแรงบันดาลใจและความท้าทายทางวิทยาศาสตร์แก่เยาวชนผู้แทนจากทุกประเทศ เสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีและเกิดเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งในอนาคต
ตลอดระยะเวลากว่า 8 วัน ผู้แทนเยาวชนจาก 25 ประเทศ จะได้เข้าร่วมการสอบแข่งขันภาคทฤษฎีและการสอบภาคปฏิบัติ ซึ่งได้รับความร่วมมือจากสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ในการจัดการสอบภาคสังเกตการณ์ นอกจากนั้นผู้แทนเยาวชนจากประเทศต่างๆ จะได้มีโอกาสร่วมกิจกรรมเชิงวัฒนธรรม ทัศนศึกษา และนิทรรศการต่างๆ เพื่อเรียนรู้วัฒนธรรมไทยและสัมผัสกับแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติของจังหวัดอุบลราชธานี
ด้านผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT กล่าวถึงความพร้อมในการจัดสอบแข่งขันภาคสังเกตการณ์ว่า ขณะนี้ได้เตรียมโครงสร้างพื้นฐานและอุปกรณ์ทางดาราศาสตร์ที่ทันสมัย เพื่อให้เยาวชนได้แสดงทักษะการใช้กล้องโทรทรรศน์และการอ่านท้องฟ้าจริงได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดย NARIT ได้จัดเตรียมกล้องโทรทรรศน์คุณภาพสูง และคัดเลือกพื้นที่ที่มีทัศนวิสัยท้องฟ้าที่เหมาะสมที่สุด เพื่อให้ผู้เข้าแข่งขันได้แสดงทักษะการค้นหาวัตถุท้องฟ้า การคำนวณตำแหน่ง และการวิเคราะห์ปรากฏการณ์บนท้องฟ้าจริง นอกจากนี้ ยังสนับสนุนทีมนักวิจัยดาราศาสตร์และเจ้าหน้าที่เทคนิคผู้เชี่ยวชาญ เข้ามามีส่วนร่วมในการออกข้อสอบและกำกับดูแลการสอบภาคสังเกตการณ์ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากลอีกด้วย
ด้านรองศาสตราจารย์ ดร.ชุตินันท์ ประสิทธิ์ภูริปรีชา อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี รองประธานคณะกรรมการอำนวยการงาน IOAA-jr 2026 กล่าวถึงความพร้อมของสถานที่ บุคลากร ในการเป็นเจ้าภาพว่า ขณะนี้มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มีความพร้อม 100% เพราะเคยมีประสบการณ์ในการจัดงานวิชาการทั้งระดับชาติและนานาชาติ และมีความพร้อมอย่างรอบด้าน ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐาน อาคารสถานที่ และบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญทางวิชาการ เพื่อรองรับการจัดงานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และให้ผู้เข้าร่วมงานทุกคนได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุดตลอดระยะเวลาการจัดกิจกรรม ที่สำคัญมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีมุ่งมั่นที่จะยกระดับการศึกษาบนพื้นฐานองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อให้มหาวิทยาลัยเป็นศูนย์กลางทางวิชาการของภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างอย่างยั่งยืน พร้อมเชื่อมั่นว่า IOAA-jr 2026 จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักเรียน ถือเป็นส่วนหนึ่งข่องการขยายโอกาสการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และสร้างแรงกระตุ้นความสนใจทางวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ให้กับเยาวชนไทย
ด้านศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร จึงสุทธิวงษ์คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ประธานคณะกรรมการดำเนินงาน IOAA-jr 2026 กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนกิจกรรมเชิงวัฒนธรรม ทัศนศึกษา และนิทรรศการ ขณะนี้ คณะวิทยาศาสตร์ได้จัดเตรียมนิทรรศการพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ด้านการพัฒนาและส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและความสำเร็จของมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา (สอวน.) ในการยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอนด้านวิทยาศาสตร์ให้กับเยาวชนไทย และนิทรรศการดาราศาสตร์จากความร่วมมือกับ NARIT และเครือข่ายพันธมิตร
รวมทั้ง จัดเตรียมกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมเพื่อสร้างความประทับใจและเผยแพร่ซอฟต์พาวเวอร์ (Soft Power) ของไทยผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย การจัดเตรียมกิจกรรมทัศนศึกษาที่อุทยานแห่งชาติผาแต้ม ที่จะทำให้เยาวชนทั่วโลกได้สัมผัสอารยธรรมโบราณของภูมิภาค สะท้อนพัฒนาการของชุมชนโบราณ ทั้งในด้านวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และเทคโนโลยีพื้นบ้าน ผ่านการเยี่ยมชมภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ การสาธิตทำเทียนพรรษาและถ่ายทอดความรู้จากปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อให้เยาวชนได้สัมผัสประณีตศิลป์ของชาวอุบลราชธานี ที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน รวมทั้งจัดให้เยาวชนผู้แทนจากทั่วโลกได้มีส่วนร่วมและสัมผัสกับวัฒนธรรมไทยอย่างใกล้ชิด ผ่านการแต่งกายด้วยชุดไทย เรียนรู้วัฒนธรรมด้านอาหารของไทยผ่านการลงมือทำพร้อมลิ้มรสอาหารด้วยตนเอง
เชื่อมั่นว่าเยาวชนและผู้ที่มาเยือนประเทศไทยในงาน IOAA-jr 2026 จะไม่ได้กลับไปเพียงแค่เหรียญรางวัล แต่จะได้รับความทรงจำและความประทับใจ เติบโตทั้งด้านความรู้ จิตวิญญาณ และความเข้าใจในความหลากหลายทางวัฒนธรรม ที่สำคัญได้มิตรภาพที่ไร้พรมแดนกลับไปด้วย ที่ได้ร่วมผนึกกำลังเป็นเจ้าภาพและเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ผลักดันให้การจัดการแข่งขันครั้งนี้ก้าวสู่ระดับสากลได้อย่างภาคภูมิ ซึ่งเราพร้อมแล้วที่จะเป็นเจ้าบ้านที่ดี เพื่อต้อนรับอัจฉริยภาพจากทั่วโลกสู่แผ่นดินอีสานใน IOAA-jr 2026 นี้
****************************
กรกช ภูมี สวท.อุบลฯ
รายงาน 22 เม.ย.69